Pamięć to obok myślenia, spostrzegania i uwagi jeden z procesów poznawczych. Dziecku, które posiada wyćwiczoną pamięć łatwiej jest sprostać wymaganiom, jakie stawia przed nim szkoła. Właściwe kierowanie rozwojem procesu pamięci sprzyja temu, że wzrasta szybkość (łatwość) zapamiętywania, zakres (pojemność) pamięci, a także trwałość pamięci.
Poniżej prezentujemy zabawy i ćwiczenia rozwijające pamięć, które rodzice mogą wykorzystywać w formie zabawy z dziećmi. Nie zapominajmy o pochwaleniu dziecka za jego wysiłki, nawet jeśli na początku nie ze wszystkimi ćwiczeniami sobie radzi.
Kolorowe kredki (dwa komplety)
Układamy przed dzieckiem kredki na stole (na początku 5, potem utrudniamy zadanie zwiększając liczbę kredek). Dziecko uważnie przygląda się powstałemu układowi. Po chwili (początkowo mogą to być 2 minuty) zakrywamy kredki. Zadaniem dziecka jest ułożenie takiego samego układu.
Odmiana tej zabawy - dziecko przygląda się układowi kredek, a następnie odwraca się do nas tyłem. Chowamy jedną kredkę , a dziecka zadaniem jest odgadnięcie jakiego (lub potem jakich) kredek brakuje.
Figury geometryczne (koło, kwadrat, trójkąt, prostokąt; np. mogą być wycięte z papieru)
Zabawę przeprowadzamy analogicznie do zabawy „Kolorowe kredki”. Dziecko oprócz ćwiczenia pamięci utrwala nazwy figur geometrycznych.
Zapamiętaj słowa (ćwiczenie rozwijające pamięć słuchową)
Czytamy dziecku początkowo 7, potem do 10 słów (najlepiej rzeczowników), np. lalka, wózek, samochód, misio, klocek, domek, drzewo. Zadaniem dziecka jest wysłuchanie, a potem wymienianie jak największej ilości zapamiętanych słów. Kolejność wymienianych nazw nie ma w tym ćwiczeniu znaczenia, ważna jest ich ilość.
Zapamiętaj wyrazy (dla dzieci znających litery)
Do tej zabawy potrzebne są kartoniki z napisanymi na nich różnymi wyrazami. Kładziemy przed dzieckiem 5 (potem utrudniamy do
kartoników. Dziecko czyta je, zapamiętuje kolejność, a następnie miesza i układa w takiej samej kolejności, jak było na początku.
Wyklaskiwanki
Zabawa polega na wyklaskiwaniu dowolnych rytmów (klaszczemy „długie” bądź „krótkie” dźwięki, np. długi, długi, krótki, długi, krótki). Dziecko po wysłuchaniu wyklaskuje tak samo, potem jest zmiana ról.
Opisz
Ćwiczenie to oprócz pamięci kształci umiejętność wypowiadania się. Rodzic pokazuje dziecku pocztówkę, zdjęcie lub ilustrację z książki. Dziecko uważnie przygląda się, a następnie zakrywamy obrazek. Zadaniem dziecka jest opisać to, co przed chwilą widziało, podając jak najwięcej szczegółów.
Odmiana tej zabawy – dziecko odpowiada na szczegółowe pytania dotyczące obrazka zadawane przez rodzica.
Wędrujące zabawki (od 5 do 10 sztuk)
Na podłodze ustawiamy jeden obok drugiego, np. pluszaki, lalki lub samochody. Zadaniem dziecka jest zapamiętanie kolejności ustawionych zabawek. Po chwili dziecko odwraca wzrok lub wychodzi na chwilę z pokoju. Rodzic zmienia miejsce jednego (potem dwóch) pluszaków. Zadaniem dziecka jest wskazanie, kto zmienił miejsce.
Odmiana tej zabawy – możemy chować zabawkę i pytać dziecko której brakuje.
Gry planszowe (np. Memo, Zapamiętam, Tęcza – dostępne w sklepach)